🍅 Çiftçi Kılavuzu
Domates Çeşitleri
Domates çeşitleri kullanım amacına göre sofralık, salçalık (sanayi) ve salkım/kokteyl olarak ayrılır. Doğru çeşit; pazarınıza (taze pazar mı sanayi mi), bölgenizin iklimine ve sera/açık tarla ayrımına göre seçilir.
Beef (iri sofralık)
İri, dilimlik, etli meyve. Sera üretiminde ve taze pazarda en yüksek fiyatı gören gruptur; raf ömrü orta düzeydedir.
Salkım (cluster)
Meyveler salkım halinde toplanıp satılır; market zincirlerinin tercih ettiği tiptir. Tekdüze irilik ve uzun raf ömrü ister.
Şeker/Kokteyl & Cherry
Küçük meyveli, yüksek brikslidir (tatlı). Birim fiyatı en yüksek gruptur ama işçiliği (hasat) en yoğun olandır.
Rio Grande (salçalık)
Klasik açık tarla salçalık çeşidi; oval-blok meyve, kuru maddesi yüksek. Makineli hasada ve sanayi alımına uygundur.
H-2274 (salçalık)
Türkiye'de sanayi domatesinin standartlarından; yüksek verim, aynı anda olgunlaşma. Sözleşmeli üretimde sık istenir.
Pembe domates
Aroması güçlü yerel tip (Söke, Çanakkale pembesi gibi). Yerel pazarda fiyat primi yapar; kabuğu ince olduğundan uzun nakliyeye uygun değildir.
Oturak (yer) çeşitleri
Desteksiz, bodur büyür; salçalık ve geç turfanda açık tarla üretiminde işçiliği azaltır.
Hangi çeşidi seçmeli?
Sera ve taze pazar için raf ömrü uzun sofralık F1 çeşitleri; sanayi/sözleşmeli üretim için işleyicinin istediği salçalık çeşidi; yerel pazar ve doğrudan satış için aromalı pembe/yerel tipler seçin. Virüs (TYLCV, ToBRFV) dayanımı etiketli tohum, özellikle Akdeniz seralarında pazarlık konusu bile değildir.
Domates hakkında sık sorulanlar
En verimli domates çeşidi hangisi?
Tek bir "en verimli" çeşit yoktur; sera koşullarında modern sofralık F1 hibritler 20-30 ton/dönüme, açık tarlada salçalık çeşitler 8-12 ton/dönüme ulaşabilir. Verim çeşitten çok sulama-gübreleme yönetimine bağlıdır.
Salçalık ve sofralık domates farkı nedir?
Salçalık çeşitler kuru maddesi yüksek, kabuğu kalın, aynı anda olgunlaşan tiplerdir ve sanayiye gider; sofralık çeşitler irilik, görünüm ve raf ömrü için ıslah edilmiştir ve taze pazarda satılır.
Cherry domates yetiştirmek kârlı mı?
Birim fiyatı standart domatesin 2-3 katıdır ancak hasat işçiliği çok daha yüksektir; pazarını (market, ihracat, restoran) önceden bağlamış üretici için kârlıdır.
Bu rehberdeki bilgiler genel Türkiye pratiğidir; bölgeye, çeşide ve yıla göre değişebilir. Kesin kararlar için il/ilçe tarım müdürlüğünüze ve ziraat mühendisine danışın.