🍓 Çiftçi Kılavuzu
Çilek Çeşitleri
Çilek çeşitleri gün nötrü (yıl boyu çiçeklenen) ve kısa gün (ana sezon) olarak ikiye ayrılır; Türkiye ticari üretimi ağırlıkla kaliforniya kökenli çeşitlerle yapılır. Fide tipi (frigo, taze, tüplü) de üretim takvimini belirleyen ikinci karardır.
Festival
Türkiye'nin uzun süredir en yaygın çeşidi; parlak, konik, yola dayanıklı meyve. Akdeniz turfanda üretiminin standardı.
Rubygem
Erkenci, tatlı, koyu kırmızı; turfanda pazarında Festival'e alternatif/tamamlayıcı.
Fortuna
Çok erkenci; kış-erken ilkbahar penceresinde yüksek fiyat yakalar, sıcakta yumuşama eğilimi vardır.
Albion (gün nötrü)
Yaz boyu meyve verir; yayla üretimi (yüksek rakım) ve sonbahar pazarı için anahtar çeşittir. Sert, aromalı meyve.
San Andreas / Monterey (gün nötrü)
Albion ailesinin verimli kardeşleri; uzun hasat penceresi, iri meyve.
Osmanlı/Ereğli yerli çilekleri
Küçük, kokulu, raf ömrü çok kısa; yerel pazarda ve reçellikte yüksek prim, ticari sevkiyatta kullanılmaz.
Hangi çeşidi seçmeli?
Akdeniz turfanda üretiminde Festival/Rubygem tipi kısa gün çeşitler + frigo/taze fide standarttır; yayla ve iç bölge yaz üretiminde gün nötrü (Albion grubu) seçilir. Fide her yıl yenilenir — çilekte "eskiden kalan bitkiyle devam" verim ve hastalık açısından yanlış ekonomidir.
Çilek hakkında sık sorulanlar
Gün nötrü çilek ne demek?
Gün uzunluğundan bağımsız çiçeklenen çeşit demektir; uygun sıcaklıkta (10-28 °C) sürekli meyve verir. Yayla koşulunda yaz boyu hasat bu çeşitlerle yapılır.
Frigo fide nedir?
Sökülüp -1/-2 °C'de depolanmış açık köklü fidedir; dikimden 60-70 gün sonra hasada gelir ve dikim tarihi ayarlanarak hasat penceresi programlanabilir.
Çilek fidesi her yıl değişir mi?
Ticari üretimde evet — ikinci yıl bitkisi küçük meyve, düşük verim ve hastalık birikimi getirir. Tek yıllık üretim modern çilekçiliğin standardıdır.
Bu rehberdeki bilgiler genel Türkiye pratiğidir; bölgeye, çeşide ve yıla göre değişebilir. Kesin kararlar için il/ilçe tarım müdürlüğünüze ve ziraat mühendisine danışın.