🧄 Çiftçi Kılavuzu
Sarımsak Üretim Maliyeti ve Kârlılığı
Sarımsak maliyetinin belkemiği tohumluktur: dönüme 60-100 kg diş ekilir ve tohumluk fiyatı ürün fiyatıyla birlikte yükselir — maliyetin üçte birini tek başına bu kalem yapar. Karşılığında ürün depolanabilir, satış yıla yayılır ve kilo fiyatı sebzelerin üst bandındadır.
| Maliyet kalemi (dönüm (açık tarla)) | Açıklama | Tipik pay |
|---|---|---|
| Tohumluk (diş) | Dönüme 60-100 kg; sağlıklı, iri, sertifikalı/temiz kaynaklı tohumluk verimi doğrudan belirler. | %30-40 |
| Toprak hazırlığı & gübre | Süzek toprak + fosfor-potasyum ağırlıklı taban, ilkbaharda azot takviyesi. | %10-15 |
| Diş ayırma & ekim işçiliği | Başların dişlere ayrılması ve elle/makineli dikim; kış öncesi yoğun iş penceresidir. | %10-15 |
| Sulama | Baş bağlama döneminde (nisan-mayıs) su kritiktir; hasada 2-3 hafta kala kesilir. | %5-10 |
| Ot kontrolü & bitki koruma | Uzun vejetasyonda ot baskısı sürekli iştir; beyaz çürüklük görülen tarladan uzak durulur. | %10-15 |
| Söküm, kürleme & temizlik işçiliği | Söküm + 2-3 hafta kürleme + sap-kök tıraşı ve boylama. | %15-20 |
Tipik verim
800-1.200 kg kuru baş/dönüm (yerli tiplerde)
Kârlılığı ne belirler?
Sarımsak yüksek maliyetli-yüksek getirili bir üründür: dönüm başına masraf sebzelerin üst bandında ama kilo fiyatı ve depolanabilirlik de öyle. Kâr iki kararla şekillenir: tohumluk kalitesinden kısmamak (verimi baştan belirler) ve hasatta değil, kürleyip fiyatın yükseldiği aylarda satmak. Taşköprü tipi ürün, coğrafi işaret primiyle ayrıca ödüllendirilir.
- Beyaz çürüklük (Sclerotium) bulaşan tarlada uzun yıllar soğangil ekilemez; temiz tarla ve temiz tohumluk sarımsağın sigortasıdır.
- Tohumluk için en iri ve sağlıklı başları kendi ürününüzden ayırmak, sonraki yılın en büyük kalemini küçültür.
- Kendi rakamlarınızla hesap için Çiftçikolik kâr hesaplayıcısını kullanın.
Sarımsak hakkında sık sorulanlar
Bir dönüm sarımsak ne kazandırır?
Yerli tiplerde 800-1.200 kg kuru baş alınır; sebzelerin en yüksek bandındaki kilo fiyatı ve yıla yayılan satış imkânıyla, dönüm geliri açısından en güçlü tarla ürünlerinden biridir. Net kârda belirleyici, tohumluğa ödenen bedeldir.
Sarımsakta en büyük masraf nedir?
Tohumluk (%30-40): dönüme 60-100 kg diş gerekir ve fiyatı üründen türetilir. Kendi tohumluğunu ayıran üretici bu kalemi ciddi küçültür.
Sarımsak kaç ayda hasat edilir?
Ekim ayında ekilen sarımsak ertesi yıl haziran-temmuzda sökülür — tarlada 8-9 ay kalır; bu uzun süre, münavebe planında baştan hesaba katılmalıdır.
Bu rehberdeki bilgiler genel Türkiye pratiğidir; bölgeye, çeşide ve yıla göre değişebilir. Kesin kararlar için il/ilçe tarım müdürlüğünüze ve ziraat mühendisine danışın.