🌽 Çiftçi Kılavuzu
Mısır Hastalıkları ve Tedavisi
Mısır hastalıkları arasında yaprak yanıklıkları, rastık ve koçan çürüklükleri öne çıkar; zararlı tarafında ise mısır kurdu ve koçan kurdu ürünü doğrudan deler. Dayanıklı çeşit, nöbetleşe ekim ve zararlı için döl izleme temel yaklaşımdır.
Yaprak yanıklığı (Helminthosporium)
Mantari- Belirti:
- Yapraklarda uzun, mekik biçimli gri-kahve lekeler; birleşince yaprak alanı kuruyup fotosentez düşer.
- Ne zaman çıkar:
- Ilık-nemli, çiğli dönem ve sık ekim; anızda kışlar.
- Dayanıklı çeşit ve nöbetleşe ekim.
- Anızı parçalayıp gömerek kaynağı azaltın.
- Yoğun baskıda ruhsatlı fungisit; danışarak.
Rastık (Mısır rastığı)
Mantari- Belirti:
- Koçan, sap ve püskülde gümüş zarlı, içi siyah spor dolu urlar; ur patlayınca siyah toz yayılır.
- Ne zaman çıkar:
- Sıcak-kuru stres + yaralanma (dolu, zararlı); azot fazlası artırır.
- Dayanıklı çeşit, dengeli sulama-gübre ile stres azaltma.
- Urları patlar toz saçmadan kesip imha edin.
- Zararlı yaralarını azaltın; nöbetleşe ekim.
Mısır kurdu ve koçan kurdu
Zararlı- Belirti:
- Sapta ve koçanda giriş delikleri, talaşlı galeriler; sap kırılması, koçanda tane yeme ve çürük kapısı.
- Ne zaman çıkar:
- Yaz boyunca birden çok döl; sıcakta yoğunlaşır.
- Feromon tuzakla döl uçuşunu izleyin.
- Yumurta-ilk larva döneminde ruhsatlı insektisit; koçan püskülü zamanlaması.
- Anız parçalama ile kışlayan larvayı azaltın.
Koçan çürüklüğü (Fusarium)
Mantari- Belirti:
- Koçanda dağınık pembe-beyaz küf ve çürük taneler; nemli hasatta mikotoksin riski.
- Ne zaman çıkar:
- Nemli hava + zararlı/kuş yarası; geç hasat riski artırır.
- Zararlı kontrolü ile koçan yarasını azaltın.
- Zamanında hasat, hızlı kurutma; nemli depolamayın.
- Dayanıklı çeşit ve nöbetleşe ekim.
Hastalık çıkmadan: koruyucu paket
- Dayanıklı çeşit + nöbetleşe ekim ile mantari baskısını düşürün.
- Anızı parçalayıp gömerek hem hastalık hem kışlayan zararlıyı azaltın.
- Mısır kurdu/koçan kurdunu feromon tuzakla izleyip zamanında müdahale edin.
- Dengeli sulama-gübre ile stresi azaltın (rastık stres hastalığıdır).
- Zamanında hasat + hızlı kurutma ile koçan çürüğü ve mikotoksini önleyin.
⚠️ Bitki koruma ürünü kullanmadan önce etiket talimatını okuyun; ilaç seçimi ve doz için il/ilçe tarım müdürlüğü veya reçete yetkili ziraat mühendisine danışın. Bu sayfa genel tanı-yönlendirme rehberidir, reçete değildir. Fotoğrafla hızlı ön tanı için bitki teşhis aracını deneyin.
Mısır hakkında sık sorulanlar
Mısır yapraklarındaki uzun gri lekeler ne?
Genellikle Helminthosporium yaprak yanıklığı: uzun, mekik biçimli gri-kahve lekeler birleşerek yaprağı kurutur. Dayanıklı çeşit, nöbetleşe ekim ve anız yönetimi baskıyı azaltır; yoğun durumda ruhsatlı fungisit gerekebilir.
Mısır koçanındaki siyah şişlikler zararlı mı?
Bunlar mısır rastığı urlarıdır; içi siyah spor dolu bu urlar sıcak-kuru stres ve yaralanmayla artar. Urları toz saçmadan kesip imha etmek, stresi azaltmak ve dayanıklı çeşit seçmek yayılmayı sınırlar.
Mısırda koçan kurdu nasıl kontrol edilir?
Feromon tuzakla döl uçuşu izlenir; yumurta-ilk larva ve koçan püskülü döneminde ruhsatlı insektisitle müdahale edilir. Anız parçalama kışlayan larvayı azaltır, koçan yaralarının azalması Fusarium çürüğü riskini de düşürür.
Bu rehberdeki bilgiler genel Türkiye pratiğidir; bölgeye, çeşide ve yıla göre değişebilir. Kesin kararlar için il/ilçe tarım müdürlüğünüze ve ziraat mühendisine danışın.