🫘 Çiftçi Kılavuzu
Mercimek Çeşitleri
Mercimek çeşitleri renk tipine göre ikiye ayrılır: kırmızı mercimek (Güneydoğu'nun kışlık ana ürünü) ve yeşil mercimek (İç Anadolu'nun yazlık ürünü). İki tip ayrı pazarlarda satılır; kırmızı iç ve dış pazarda çorbalık-fabrikalık, yeşil iç pazarda yemeklik talep görür.
Kırmızı — Fırat-87
Güneydoğu'nun klasik tescilli kırmızısı; kışa ve kurağa dayanımı kanıtlanmış, fabrika (iç mercimek) randımanı iyi.
Kırmızı — Çağıl, Şakar tipleri
Daha yeni tescilli kırmızılar; verim ve makineli hasada uygunluk (dik büyüme) yönünde ıslah edilmiştir.
Yeşil — Sultan, Meyveci tipleri
İç Anadolu'nun (Yozgat, Çorum, Kırşehir) yazlık yeşil grubu; iri taneli partiler yemeklik pazarda prim yapar.
Yerel popülasyonlar
Bölge koşullarına oturmuş, girdisi düşük tipler; verim tescillilerin altındadır.
Hangi çeşidi seçmeli?
Güneydoğu kuşağında kışlık kırmızı dışına çıkmayın — ekim ekim-kasımda yapılır, ürün haziran sıcağından önce hasada gelir. İç Anadolu'da yazlık yeşil tipler ekilir. Her iki tipte de sertifikalı tohum ve dik büyüyen çeşit, biçerdöver kaybını (mercimeğin gizli firesi) azaltan ana tercihtir.
Mercimek hakkında sık sorulanlar
Mercimek ne zaman ekilir?
Kırmızı mercimek Güneydoğu'da kışlık (ekim-kasım), yeşil mercimek İç Anadolu'da erken ilkbahar (mart) ekilir; kışlık ekim kırmızıda hem verim hem kuraklıktan kaçış avantajı sağlar.
Kırmızı ve yeşil mercimek aynı bitki mi?
Aynı türün farklı tane tipleridir; kırmızı tipin kabuğu soyulup iç mercimek (futbol/fabrika ürünü) olarak satılır, yeşil tip kabuğuyla yemeklik tüketilir.
Mercimek gübre ister mi?
Baklagil olarak azotunu havadan bağlar; yalnızca fosforlu hafif taban gübresi önerilir. Bu, mercimeği en düşük girdili tarla ürünlerinden yapar.
Bu rehberdeki bilgiler genel Türkiye pratiğidir; bölgeye, çeşide ve yıla göre değişebilir. Kesin kararlar için il/ilçe tarım müdürlüğünüze ve ziraat mühendisine danışın.