🫘 Çiftçi Kılavuzu
Nohut Üretim Maliyeti ve Kârlılığı
Nohut, dönüm başına masrafı en düşük ürünlerdendir: tohum + ekim + bir-iki ilaçlama + hasat. Gübre ihtiyacı yok denecek kadar azdır (kendi azotunu bağlar) ve susuz yetişir; maliyet tablosunun sadeliği, nohudu kuru tarım işletmesinin risk dağıtıcısı yapar.
| Maliyet kalemi (dönüm (kuru koşul)) | Açıklama | Tipik pay |
|---|---|---|
| Tohum | Dönüme 10-14 kg; sertifikalı iri taneli tohum pahalıdır ama kalibre primiyle döner. | %25-30 |
| Toprak hazırlığı & ekim | Sürüm + mibzerle ekim; nohut derin ekim istemez. | %15-20 |
| Gübre | Baklagil azotunu kendisi bağlar; yalnız fosfor ağırlıklı hafif taban gübresi. | %5-10 |
| Bitki koruma | Antraknoz koruması + yeşilkurt; ot kontrolü nohudun görünmez masrafıdır. | %15-20 |
| Hasat (biçerdöver) | Makineli hasat standart; dik büyüyen modern çeşitler biçer kaybını azaltır. | %15-20 |
| Eleme & çuval | Kalibre eleme fiyat basamağını belirler; el değmeden satılan dökme ürün alt fiyattan gider. | %5-10 |
Tipik verim
Kuru koşulda 150-300 kg/dönüm (erken ekim + dayanıklı çeşitle üst bant)
Kârlılığı ne belirler?
Nohudun kârı mütevazı ama sağlamdır: düşük masraf, depolanabilirlik ve iç pazarda sürekli talep. Asıl kaldıraç kalibredir — 9 mm üstü eleme, aynı tarlanın ürününü iki fiyat basamağı yukarı taşır. Münavebe katkısı da hesaba katılmalıdır: nohut sonrası buğday, gübre ihtiyacının bir bölümünü topraktan hazır alır.
- Nohut üst üste aynı tarlaya ekilmez (antraknoz + solgunluk birikimi); 3 yıllık münavebe esastır.
- TMO ve lisanslı depolar nohut alımı yapar; hasatta fiyat dibindeyse depolayıp beklemek gerçekçi bir seçenektir.
- Kendi rakamlarınızla hesap için Çiftçikolik kâr hesaplayıcısını kullanın.
Nohut hakkında sık sorulanlar
Bir dönüm nohut ne kazandırır?
Kuru koşulda 150-300 kg verim ve iriliğe göre değişen fiyatla, masrafın düşüklüğü sayesinde net marj oranı yüksektir; mutlak gelir buğdayla benzer banttadır, münavebe faydası artı yazılır.
Nohut mu mercimek mi ekmeli?
Kışı sert geçen serin yaylada nohut (yazlık), Güneydoğu'nun kışlık kuşağında kırmızı mercimek doğal seçimdir; ikisi de buğday münavebesinin ortağıdır, karar bölge ve ekim penceresiyle verilir.
Nohutta en büyük risk nedir?
Antraknoz — yağışlı yıllarda korumasız tarlayı götürebilir; ikinci risk çiçeklenme dönemi sıcak-kuraklığıdır. Dayanıklı çeşitle erken ekim, iki riski birden küçültür.
Bu rehberdeki bilgiler genel Türkiye pratiğidir; bölgeye, çeşide ve yıla göre değişebilir. Kesin kararlar için il/ilçe tarım müdürlüğünüze ve ziraat mühendisine danışın.